زیست اول چاپ 92/93

زیست دوم چاپ 92/93

زیست چهارم چاپ 92/93

زیست سوم چاپ 92/93

پاسخ سئوالات خود آزمایی - تفکرنقادانه و فعالیت های فصل اول- ملولکول های زیستی- دوم تجربی

پاسخ سئوالات خود آزمایی - تفکرنقادانه و فعالیت های فصل اول- ملولکول های زیستی- دوم تجربی

1-اصطلاحات زيرراتعريف كنيد؟

ماده آلي:موادكربن داري كه درسلول ساخته مي شوند.

هيدروكربن:مولكولي كه درساختارخود فقط كربن وهيدروژن دارد.

اسكلت كربني: زنجیره ی کربنی مولکول های آلی ، اسکلت کربنی نامیده می شود.

2-اتم كربن باچنداتم ديگرمي تواند پيوندكووالانسي تشكيل دهد؟

خودآزمايي2-1

باچهاراتم ديگر

1-پلي مرچيست؟ مولكولي است كه ازواحدهاي كم وبيش يكسان تشكيل شده است.

2-پروتئين ها ازچند نوع آمينواسيد ساخته شده اند؟ 20نوع

3-تفاوت جانداران بايكديگر به سبب تفاوت درمولكول هاي كوچك است يادردرشت مولكول ها؟ دردرشت مولكول ها

4-تجزيه وتشكيل يك پلي مربه كمك چه واكنش هايي انجام مي گيرد؟

تشكيل پلي مر:سنتزآبدهي          تجزيه:هيدروليز

خودآزمايي3-1

1-سه نوع دي ساكاريدنام ببريدوبگوييدكه هركدام ازچه مونوساكاريدهايي تشكيل شده اند؟  

الف)ساكارز:(فروكتوز+گلوكز)  ب)مالتوز:(گلوكز+گلوكز)

ج)لاكتوز):گالاكتوز+گلوكز)

2-شكل ذخيره اي گلوكزدرجانوران وگياهان كدام است؟

درگياهان نشاسته ودرجانوران گليكوژن

3-چراانسان نمي تواندسلولزراتجزيه كند؟

زيراانسان آنزيمي راكه بتواند پيوندهاي بين مولكول هاي گلوكز رادرسلولزهيدروليزكند نمي سازد.

4-رشته هاي سلولزي موجوددرغذاها چه نام دارد وچه اهميتي دارد؟

الیاف نام دارند و برای کار منظم روده ها و جلوگیری از بیماری های گوارشی مانند یبوست لازم اند و اهمیت آنها در همین است .

خودآزمايي4-1

1-ويژگي عمومي ليپيدها چيست؟ آب گريزبودن

2-تري گليسريدچيست؟ به مولكول هاي چربي تري گليسريد نيزمي گويند كه ازسه اسيدچرب ويك مولكول گليسرول تشكيل شده است.

3_اسيدهاي چرب سير نشده چه تفاوتي بااسيدهاي چرب سيرشده دارند؟

در اسید های چرب سیر نشده حداقل یک پیوند دو گانه وجود دارد ولی در اسیدهای چرب سیر شده پیوند دو یا سه گانه دیده نمی شود يعني تعداد اتم هاي هيدروژن موجود درآن كمترازحدي است كه آن مولكول مي تواند درحالت حداكثرداشته باشد ولي اسيدهاي چرب سيرشده حداكثر تعداد هيدروژن را دارا مي باشند..از تفاوت های دیگر تفاوت در نقطه ی ذوب است چرا که نقطه ی ذوب اسید های چرب سیر نشده پایین تر از اسید های چرب سیر شده است.هضم اسید های چرب سیر نشده راحت تر است.اسید های چرب سیر شده حد اکثر تعداد هیذروژن را دارندولی اسید های چرب سیر نشده کمتر از تعداد حد اکثر است.

4-چراروغن هاي گياهي دردماي اتاق،مايع اند؟

در روغن های گیاهی اسید های چرب سیر نشده  وجود دارد وبه دلیل وجود پیوند دو گانه در دم هیدروکربنی آنها و ایجاد خمیدگی در آنها ، فاصله ی مولکول ها ازهم زیاد ودر نتیجه این روغن ها در دمای اتاق مایع اند.

5-فسفوليپيدها چه تفاوتي با تري گليسريدهادارند؟

در تری گلیسرید ها سه اسید چرب به یک مولکول گلیسرول متصل می شوند ولی درفسفولیپیدها دو اسید چرب ویک گروه فسفات به یک مولکول گلیسرول می چسبند.

6-دوليپيدنام ببريدكه درغشاي سلول يافت شود؟ كلسترول- فسفوليپيد

7-كدام استروئيد مخصوص غشاي سلول جانوري است؟ كلسترول

خودآزمايي5-1

1-پروتئين ها چه كارهايي انجام مي دهند؟

  1-درساختاربرخي بخش هاي بدن جانداران به كارمي روند(ساختاري)

  2-باانقباض خودباعث حركت ماهيچه هامي شوند(منقبض شونده)

  3-به عنوان ماده اي ذخيره اي به كارمي روند(ذخيره اي)

  4-نقش دفاع دربدن رابرعهده دارند(دفاعي)

5-انتقال دهنده ي موادهستند(انتقال دهنده)

6-پيام هاي بخشي ازبدن رابه بخش ديگر منتقل مي كنند(نشانه اي)

7-باعث انجام وسرعت واكنش ها مي شوند(آنزيم ها)

2_آنزيم هاازنظرمحل اثر خودبه چندگروه تقسيم مي شوند؟ برون سلولي، درون سلولي

3-ويژگي مشترك آنزيم هاكدام است؟  ساختاراكثرآنهاپروتئيني است-عمل آن ها اختصاصي است-هركدام بارها درسلول استفاده ميشوند-به تغييرات شديد دما وPHحساس اند

4-چراآنزيم ها عمل اختصاصي دارند؟ زيرابخشي ازمولكول آنزيم قالبي براي پيش ماده اي خاص است كه فقط باآن جور مي شود

5-پيوند پپتيدي بين چه مولكول هايي برقرارمي شود؟ آمينواسيدها

6-پلي پپتيد چيست؟ پلي مرهايي شامل چند عدد تاچند هزارآمينواسيد.

7-منظورازمتابوليسم چيست؟ مجموع واكنش هايي كه درسلول انجام مي شود.

8-واكنش هاي انرژي خواه كدامند؟ واكنش هايي كه براي انجام نياز به انرژي دارند. مانند:سنتز آبدهي.

9-انرژي واكنش هاي انرژي خواه ازكجا تآمين مي شود؟ ازانجام واكنش هاي انرژي زا.

10-انرژي چگونه درATP ذخيره وآزاد مي شود؟ انرژي در پيوندهاي پرانرژي بين گروه هاي فسفات درمولكولATP ذخيره مي شودودرهنگام لزوم يكي از اين پيوندها شكسته شده ويكي از فسفاتهايATP  جدامي شود وانرژي آزاد مي شود.

فعالیت 1-1

پاسخ فعاليت هاي فصل اول

1-    كاغذعمدتاْ ازسلولز تشكيل شده است.روشي براي تبديل روزنامه هاي باطله به قند پيشنهاد كنيد.پيش بيني مي كنيد چه مشكلا تي در اين راه وجود خواهد داشت؟

ابتدا کاغذ ها را داخل محلی مانند یک بشکه جمع آوری کرده وبه آن آب اضافه می کنیم.آن را خوب با آب مخلوط می کنیم تا مخلوطی خمیر مانند ایجاد شود.سپس با کمک مواد رنگ زدا(مانند الکل ، اسید های رقیق و...)ناخالصی ومواد رنگی را از مخلوط جدا می کنیم.درپایان نیز با استفاده از باکتری هایی که آنزیم سلولاز را تولید می کنند ،  سلولز هارا به گلوکز تجزیه می کنیم.

فعالیت 2-1

مشکلاتی که احتمال دارد به وجود آیند شامل:احتمال جدا نشدن کامل ناخالصی ها،آلوده بودن روزنامه ها،ایجاد نشدن سطح مناسب برای کشت میکروب هاو...  . کار های احتیاطی ای مانند ایجاد محیطی باPHمناسب ،درجه حرارت مناسب ،ایجاد سطح تماس مناسب برای آنزیم هاو...  .

خواص برخي از تركيبات شيميايي مهم بدن

1-مقداري گلوكزجامد وساكارز رادرآب حل كنيد.آيا اين دوبه يك نسبت درآب حل مي شوند؟چه تفاوتي ازاين نظربين آنها وجود دارد؟

خير،سرهاي آزادOHوH عامل حلاليت مولكول ها درآب است.گلوكزمولكولي كوچك وداراي يك سرHويك سرOH مي باشد كه باعث واكنش آنها با مولكول هاي آب مي شودولي ساكارزشامل دو مولكول مونوساكاريد است ولي تنها يك سرH ويك سرOH براي تركيب شدن دارد.بنابراين حلاليت آن كمتر است. گلوکز مونوساکاریداست و زود تر وبهتر از ساکارز که یک دی ساکاررید است حل می شود زیرا از ساکارز کوچکتر است وساده تر در بین ملکول های آب قرار می گیرد.

2-سعي كنيد مقداري نشاسته رادرآب حل كنيد .چه اتفاقي مي افتد؟چراحل شدن نشاسته درآب مشكل ترازساير كربوهيدرات هاست؟به سختي درآب حل مي شود،زيرا نشاسته زنجيرۀ بلندي از گلوكزهاي پشت سرهم است بنابراين سرهاي آزاد HوOH براي تركيب با آب وحل شدن دراين مولكول كمتراست.  

3-حل شدن چربي وروغن رادرآب بررسي كنيد.چه اتفاقي مي افتد؟خصوصيات چربي ها با نقشي كه دربدن برعهده دارند،چه تناسبي دارد؟ هیچکدام حل نمی شوند،زیرا لیپید اند و آبگریز. و این ویژگی با کارهایشان در بدن کاملاً متناسب است.اين ويژگي سبب مي شود چربيها درنقاط خاص بدن جمع شده وبه عنوان منبع ذخيره محسوب شوندوهمچنين در ساختارهايي مانند غشا شركت مي كنند وباعث جدا شدن دو محيط از يكديگر مي گردند.

4-مقداري پروتئين محلول،همانندآلبومين را درآب حل كنيد.آيااين ماده به راحتي درآب حل مي شود؟اگر به آرامي آب را گرم كنيد،چه اتفاقي مي افتد؟

بله-آلبومين به صورت مايع ومحلول درآب است كه دراثر حرارت تغيير شكل داده وجامد مي شود

5-حل شدن پروتئين هاي جامد مثل مودرآب چگونه است؟تفاوتهايي كه درويژگي هاي اين دو پروتئين موجود است،چه ارتباطي بانقش آنها در بدن دارد؟

اين پروتئين ها درآب حل نمي شوند-پروتئين هاي مايع درآب محلول اند بنابراين نمي توانند درساختاربخش هاي محلول بودن هماهنگ است ولي پروتئين هاي جامد نامحلول هستند ودر تركيب پايداري دارند كه سبب مي شود بتوانند درساختار بخشهاي مختلف بدن جانداران شركت داشته باشند.

فعالیت 3-1

1- كدام نوع پودرهاي لباس شويي مناسب ترند.

آزمايشي طراحي كنيد كه اثر پودرهاي لباس شويي بدون آنزيم وپودرهاي لباس شويي داراي آنزيم را بر لكه هاي روي لباس ها،مورد مقايسه قراردهد.

وسايل مورد نياز:دو پارچه  يكسان،دوظرف آب با دماي يكسان،ميزان معيني ازدونوع پودرآنزيم داروبدون آنزيم.برروي هردوپارچه،دولكه چربي يكسان ايجاد مي كنيم.يكي از دوپارچه را در ظرف آب حاوي پودر بدون آنزيم وديگري رادرظرف حاوي پودر آنزيم دارقرار مي دهيم پس ازگذشت مدت زمان معيني وضعيت پارچه هارا باهم مقايسه مي كنيم.

شرح آزمایش: این آزمایش باید کنترل شده باشد.ابتدا پارچه ای را به دو نیم تقسیم می کنیم و بر هردو نصفه آب نوعی میوه، قهوه یا هر لکه ی دیگری را( باغلظت های مساوی ومقدار مساوی) ایجاد می کنیم.سپس هر دو پارچه رادر آبی با دمای یکسان ، به یک روش، درمدت زمانی مساوی وسایر شرایط یکسان شست وشو می دهیم و تنها تفاوت در نوع پودر های شوینده است (مقدار پودر ها نیز باید مساوی باشد) یکی از پارچه هارا با پودرآنزیم دار و دیگری را با پودر بدون آنزیم می شوییم.

نتیجه: مشاهده می شود پودر دارای آنزیم لکه را بسیار راحت پاک می کند در صورتی که پودر دیگر توانایی از بین بردن لکه را ندارد.

 

 

فعالیت 4-1

1- يك آنزيم صنعتي به يكي ازدو روش زيرباماده ي اوليه در تماس قرار مي گيرد.در

روش نخست،محلولي ازآنزيم ساخته وسپس با محلول ماده ي اوليه مخلوط مي شود.درروش دوم ،مولكولهاي آنزيم به طور دائمي به سطح ثابتي مانند ذرات پلاستيك متصل مي شوندوسپس آنها را در محلول ماده ي اوليه قرار مي دهند.

_فكر مي كنيد از سطح ثابت به چه منظوري استفاده مي شود؟

آنزيم هايي كه روي سطح ثابتي قرار دارند بدون اينكه با محلول اوليه شسته شوند

واكنش را انجام مي دهند بنابراين ميزان مصرف آنزيم كمتربوده ومجدداْ قابل استفاده مي باشد.

به عنوان محل استقرار آنزیم.(این عمل برای افزایش سطح تماس آنزیم ها با مواد انجام می شود)

فعالیت 5-1

بدن شما از چه ساخته شده است.

1-خودتان را وزن كنيد ووزن خودرا به كيلو گرم يادداشت كنيد.
2-به شكل توجه كنيد.در اين شكل نسبت مواد مختلفي راكه دربدن يك انسان وجوددارند،نشان مي دهد.فرض كنيددرصد مواد تشكيل دهندۀ بدن شما نيز مشابه مقادير است كه دراين شكل نشان داده شده اند.

3-مقدار مواد مختلف تشكيل دهندۀ بدن خودرا حساب كنيد.

وزن به كيلوگرم=kg50

وزن آب5/32=50×65/0«----%65=آب

وزن پروتئين9=50×18/0«----%18=پروتئين

چربي5=50×10/0«----%10=چربي

5/0=50×01/0«----%1=سايرمواد آلي

كربوهيدرات5/2=50×05/0«----%5=كربوهيدرات ها

5/0=50×01/0«----%1=مواد معدني

جرمی فرضی  معادل 60 کیلو گرم را در نظرمی گیریم.

چربی=6کیلو گرم               پروتئین=8/10کیلو گرم              آب =39کیلو گرم

کربو هیدرات=3کیلوگرم       سایرموادآلی=6/0کیلوگرم            مواد معدنی=6/0کیلوگرم

فعالیت 6-1

ميكروب ها با ترشح آنزيم هاي خارج سلولي از مواد غذايي استفاده مي كنند.

مواد لازم:1-يك عدد ظرف پتري سترون با گنجايش15تا 20ميلي ليترمحلول2/0 درصد نشاسته كه به آگار سترون اضافه شده است.2-يك گرم خاك خشك كه ازعمق10سانتي متري باغچه برداشته ايد.3-مقداري محلول يددار(يك گرم بلور يد و2گرم يديد پتاسيم كه در 300ميلي ليتر آب مقطرحل شده اند)4-15ميلي ليتر آب مقطر سترون5-يك عدد سواب سترون پنبه اي

روش كار:يك گرم خاك خشك رادر15ميلي ليتر آب مقطر استريل بريزيدو به هم بزنيد تا كاملآبا آب مخلوط شود.سواب را به خاك آغشته كنيد ومطابق شكل روي آگاري كه در ظرف پتري قراردارد،بكشيد.تاريخ شروع آزمايش راروي درظرف پتري بنوي‍سيدو2تا3روزآن را دردمايC30قراردهيد.پس ازآن بادقت مقداري محلول يدداررا برظرف پتري بريزيد،به طوري كه سطح آنرابه طوركامل تاعمق يك ميلي متربپوشاند.

-آنچه مشاهده مي كنيد شرح دهيد.چرااين اتفاق افتاده است؟

درمحل كشيده شدن سوآب روي محيط كشت، رنگ سفيد است وساير نقاط آبي رنگ است.زيرا درسوآب كه به خاك آغشته شده است باكتري ها وجود دارند وهنگامي كه به سطح ظرف ماليده مي شوند آنزيم آميلاز ترشح مي كنند وباعث تجزيۀ نشاسته ورنگ سفيد شدن آن مي شوند. مشاهدات: در محل کشیده شدن سوآب روی محیط کشت تغییر رنگی مشاهده نمی شود.                             نتیجه: باکتری های خاک در این منطقه رشد کرده وبا تجزیه ی آمیلوز این ناحیه توسط آمیلاز، از آن برای رشد استفاده کرده اند درنتيجه ديگر نشاسته اي در اين منطقه وجود ندارد.

فعالیت 7-1

1-چه عواملي به ايجاد گوناگوني جانداران كمك مي كند؟

گوناگوني ماده وراثتي(DNA)-پروتئين ه‍ا-محيط

2-بين اتم هاي موجود در مولكول هاي آلي ممكن است يك يا چند پيوند برقرار باشد.به تصاوير مربوط به مولكول هاي آلي اين فصل دقت كنيد وتعداد اين پيوندها ونيز نوع عناصر مربوطه راپيدا كنيد؟

عنصراصلي در ساختار مواد آلي كربن است كه مي تواند با اتم هاي ديگر از جمله C-H-O-Nو...پيوند كووالانسي برقرار كند .دربرخي مواردبين يك اتم كربنواتم كربن ديگر بيش از يك پيوند(دوگانه يا سه گانه)برقرار مي شود.همچنين بين عناصر ديگر درتركيبات آلي نيز انواع پيوندهاي ديگربرقرار مي شود.

3-مثال هاي غير زيستي براي مونومروپلي مر پيدا كنيد.

پلي مر:پلي اتيلن---»مونومر:اتيلن

پلي مر:پلي وينيل كلرايد--»مونومر:مونووينيل كلرايد

مونومرهاي غير زيستي مانند: مونو وينيل كلرايد و اتيلن  

پلي مر نيز مانند: پلي وينيل كلرايد و پلي اتيلن

4-دوواكنش هيدروليزوسنتزآبدهي رابااستفاده ازجدولي دوستوني مقايسه كنيد.

          سنتزآبدهي                            |                        هيدروليز

 1-تركيب مونومروتشكيل پلي مر          | 1-تجزيۀ پلي مروتشكيل مونومر                                                                                                 

2-توليد آب                                      |   2-مصرف آب

3-انرژي خواه                                  |  3-انرژي زا

4-آنابوليسم                                       |   4-كاتابوليسم                                                         

شباهت ها:هردو واكنش متابو ليسمي اند.هردو در بدن جانداران انجام مي شوند.

5-چراليپيدهاراكه ازنظرويژگي هابايكديگرتفاوت هاي بسياري دارنددريك گروه جاي مي دهند؟

الف)همۀ آن ها آبگريزاند      ب)عناصر سازندۀ همۀ ان ها يكسان اند(C,H,O)

6-اصطلاحات زير را تعريف كنيد.

الف)جايگاه فعال آنزيم:بخشي ازآنزيم قالبي براي چسبيدن به بخشي ازپيش ماده است كه به آن جايگاه فعال آنزيم مي گويند.

ب)تخصصي بودن كارآنزيم: يعني هر آنزيم فقط يك يا چند واكنش خاص رابه راه مي اندازد

زيراشكل خاص جايگاه ويژه فقط باپيش مادۀ خاصي هماهنگي دارد.

7-51آمينواسيدباواكنش سنتز آبدهي بايكديگرتركيب شده اند ويك پلي پپتيد به وجودآورده اند.

در اين واكنش ها چند مولكول آب آزاد شده است؟ در صورتي كه پلي پپتيد يك رشته اي باشد:

تعداد ملكول آب                         1251-1=50'>

(ياتعداد مونومرها)=تعداد مولكول هاي آبnمولكول آب50=1-51«---1-

8-در شكل دونوع تري گليسريد نشان داده شده است.تعيين كنيد گوارش كدام يك آسان تراست؟

چرا؟ تري گليسريد پاييني آسان تراست،زيرا اسيدهاي چرب آن سيرنشده وداراي خميدگي هستند به

همين دليل مولكول هاي آن ازهم فاصله گرفته وبنابراين آنزيم هاي گوارشي بهتر مي توانندبر

آن تاًثير بگذارند.

نکات زیر را در جلسه امتحان در جهت کاهش استرس جدی بگیریم

دانش آموز بايد مواردي را قبل از رفتن به جلسه امتحان انجام دهد تا موجب تقويت حافظه شود.
شيدايي خوردن صبحانه را ضروري قلمداد كرد و افزود: صبحانه را كمي زودتر ميل كنيد و قبل از شروع امتحان در حوزه حضور داشته باشيد، از صحبتهاي بيهوده با دوستان بپرهيزيد، از پاسخ دادن به سؤالهاي دوستان خود در مورد درس خودداري نماييد، شب قبل از امتحان استراحت كافي داشته تا در جلسه امتحان خسته نبوده و تمركز كافي داشته باشيد.
قبل از امتحان نكاتي را كه نوشته ايد، مرور كرده ولي به خاطر داشته باشيد كه ده دقيقه قبل از شروع امتحان ديگر مطالعه نكنيد.

روشهاي كاهش استرس در هنگام حضور در آزمون

كارشناس مسؤول مشاوره عمومي مجدداً به استراحت كافي اشاره كرد و افزود: هرگز در شب امتحان از نوشيدنيهاي كافئين دار براي بيداري استفاده نكنيد.
در جلسه امتحان اگر استرس داشتيد، چشم ها را ببنديد و چندين نفس عميق بكشيد. خيلي زود وارد جلسه امتحان نشويد، زيرا اين موضوع باعث افزايش استرس مي شود.
وي در مورد روش پاسخگويي به سؤالهاي امتحاني، به خبرنگار ما گفت: دانش آموز براي از دست ندادن آرامش بايد از اولين سؤال شروع به پاسخگويي كند و بعد سراغ سؤال بعد برود و در صورت ندانستن جواب با سؤال كلنجار نرود و به سؤال بعد برود. از خواندن همه سؤالها كه باعث دلشوره و اضطراب مي شود خودداري كند. در انتها به سراغ سؤالهاي باقيمانده برود.
هاشم شيدايي به توجه كردن به سؤالها و با دقت خواندن آنان اشاره كرد و افزود: به سؤالها كاملاً دقت كنيد و هرچه را كه از شما خواسته شده، پاسخ بدهيد.همچنين در بين پاسخ به سؤالها، به خود فرصت بدهيد. هيچ گاه روي برگه خم نشويد. اين كار باعث فشار به قفسه سينه و خستگي مي شود.
وي در مورد زود ترك كردن جلسه امتحان به دانش آموزان هشدار داد و اضافه كرد كه همه دانش آموزان بايد اين معضل را بر طرف كنند.كارشناسان بر اين باورند كه دانش آموزان نبايد امتحان را يك وسيله آزار دهنده و براي مقايسه خود با ديگران بدانند، در صورت تحقق اين امر هم از استرس ها كاسته شده و نتيجه مطلوب تري نيز حاصل خواهد شد.

هسته تخصصی زیست شناسی

استفاده از گوش به عنوان منبع انرژی

برای اولین بار دانشمندان موفق شدند یک ابزار الکتریکی در داخل گوش جایگذاری کنند که از سیستم های

زیستی داخل گوش به عنوان منبع انرژی استفاده می کند. این منبع انرژی که در گوش داخلی پستانداران قرار دارد در حقیقت یک اتاقک پر شده از یون ها است که یک شیب غلظت شیمایی برای درست کار کردن سلول های عصبی ایجاد می کند. در این دست یافت جدید, دانشمندان توانستند بدون ایجاد اختلال در شنوایی پستاندار, از این اتاقک به عنوان منبع انرژی استفاده کنند.

بنابر مقاله ای جدید در مجله nature biotechnology گروهی از محققان موسسه فناوری ماساچوست (MIT) درمانگاه گوش و چشم ماساچوست (MEEI) و دایره علوم بهداشت و تکنولوژی MIT دانشگاه هاروارد (HST) نشان دادند که این باتری طبیعی می تواند بدون به وجود آمدن اختلالی در سیستم شنوایی, ابزار های الکتریکی کاشته شده در بدن را برق رسانی کند.

این ابزار می تواند فعالیت های زیست شناختی داخل گوش در افراد دچار اختلالات شنوایی یا تعادلی را پایش کرده و با نیروی الکتریکی حاصل از باتری طبیعی, آن ها را به یک گیرنده خارج بدن ارسال کند. در این آزمایش, کونستانتین استانکوویچ, جراح گوش از MEEI و اندرو لیساوت دانشجوی فارغ التحصیل از HST الکترود هایی را در گوش یک نوع خوک قرار دادند. این الکترود ها با استفاده از شیب الکتروشیمیایی موجود در محیط توانستند انرژی لازم برای کارکردن ریز قطعات الکترونیکی ساخت MIT که در گوش همان حیوان جاسازی شدند را فراهم کنند. بعد از اتمام عمل جراحی و در چندین مرتبه, شنوایی جانور مورد بررسی قرار گرفت و هیچ گونه تغییری در آن مشاهده نشد..

می دانیم که گوش وظیفه دارد انرژی مکانیکی را به سیگنال الکتریکی تبدیل کند تا از این طریق مغز را از تغییرات جهت گیری بدن یا صداهای موجود در محیط آگاه کند. باتری طبیعی موجود در بدن بخشی به نام کوکلئا ( حلزون گوش ) است که انرژی مورد نیاز برای ایجاد این سیگنال الکتریکی را فراهم می کند. فضای داخلی این حلزون توسط غشایی تقسیم بندی شده است که سلول هایش توانایی انتقال یون ها را کسب کرده اند. به وجود آمدن اختلاف غلظت یون های سدیم و پتاسیم در دو طرف غشا در اثر فعالیت پمپ های یونی این سلول ها, باعث به وجود آمدن ولتاژ و اختلاف پتانسیل می شود.


مدرسه

مرحله دوم المپیاد

به اطلاع مي رساند آزمون مرحله دوم المپيادهاي علمي كشور طي روزهاي دهم تا سيزدهم ارديبهشت ماه سال 1392 مطابق جدول زمان بندي ذيل با همكاري ادارات كل آموزش و پرورش مراكز استان ها برگزار مي گردد. شايان ذكر است دانش آموزاني كه در اين مرحله پذيرفته نشده اند مي توانند از روز دوشنبه 21/12/91 با مراجعه به پايگاه اطلاع رساني سناد به نشاني www.sanaad.medu.ir از وضعيت آزمون خود آگاهي يابند. ضمناً شماره تماس هاي 22027823-021 و 22019967-021 و 22010404-021 پاسخ گوي پرسش هاي شما مي باشند.
زمان برگزاري آزمون هاي مرحله دوم ارديبهشت ماه 92

المپیاد     دوره                روز          تاریخ      ساعت شروع

فیزیک -بیست و ششمين - سه شنبه 10/2/92 08:30
زیست شناسی -شانزدهمين - سه شنبه 10/2/92 08:30
کامپیوتر* -بیست و سومين - سه شنبه 10/2/92 14:00
کامپیوتر* -بیست و سومين - چهار شنبه 11/2/92 08:30
شيمي -بیست و سومين - چهار شنبه 11/2/92 14:00
ریاضی* -سي و يكمين - پنج شنبه 12/2/92 08:30
نجوم واخترفيزيك نهمين پنج شنبه 12/2/92 14:00
ریاضی* سي و يكمين جمعه 13/2/92 08:30
ادبي بيست و ششمين جمعه 13/2/92 14:00


توجه: * در المپيادهاي كامپيوتر و رياضي آزمون در دو نوبت به شرح جدول فوق برگزار مي گردد. توضيح اين كه در آزمون مرحله اول المپيادهاي علمي كشور سال تحصيلي 92-91 كه در 7 رشته رياضي، شيمي، اخترفيزيك، كامپيوتر، فيزيك، زيست شناسي و ادبيات در بهمن ماه سال جاري و با شركت 153700 نفر از دانش آموزان علاقه-مند سراسر كشور در اين رويداد علمي برگزار شد، حدود 8952 نفر به مرحله دوم كه به صورت نيمه متمركز در مراكز استان ها برگزار مي شود راه يافتند كه از اين ميان قريب به 280 نفر به دوره ويژه آموزش تابستاني باشگاه دانش پژوهان جوان كه تيرماه سال 1392 در تهران برگزار مي شود راه خواهند يافت. همچنين دانش آموزان پذيرفته شده در المپياد كامپيوتر مي توانند جهت اطلاع از منابع مرحله دوم به سايت كميته ملي كامپيوتر به نشاني اينترنتي www.inoi.ir مراجعه نمايند و منابع المپياد ادبي نيز متعاقباً از طريق پايگاه اطلاع رساني باشگاه به نشاني www.ysc.ac.ir اعلام خواهد شد.
معاونت دانش پژوهان جوان

آزمون پیشرفت تحصیلی بهار 92 درس زیست شناسی

 آزمون استانی (استان گلستان)پیشرفت تحصیلی بهار 92 

درس زیست شناسی سال سوم

تارخ آزمون 28 فروردین 1392

منبع آزمون : کتاب زیست شناسی و آزمایشگاه 2 سال سوم

(بر طبق نمونه سوالات استاندارد نهایی)



از درس(فصل) یک تا آخر درس (فصل) دهم



همکاران گرامی توجه داشته باشند :

در بخشنامه اتوماسیون به اشتباه فصل دوم قید شده است.

br /

تشریح كامل بدن انسان به زیبان فارسی

در این مجموعه ی جامع که توسط اساتید برتر آناتومی جهان تهیه شده و تحت نظر اساتید دانشگاهی کشور به زبان فارسی برگردانده شده است، تمام نقاط و اندام های بدن انسان اعم از قلب و مغز و کلیه و ... به دقت بررسی شده و تمام ویژگی های ساختاری و آناتومیکی آن ها به طور کامل توضیح داده می شود.

با توجه به اهمیت مشاهده کردن در یادگیری علوم مختلف، مشاهده فیلم تشریح بدن انسان نیز می تواند تاثیر بسیار زیادی در یادگیری دقیق مطالب علمی مربوط به بدن انسان داشته باشد.

این مجموعه می تواند مورد استفاده دانش آموزان رشته علوم تجربی، دانش آموزان داوطلب شرکت در المپیاد زیست شناسی، دانشجویان رشته های علوم پزشکی و پیرا پزشکی، دانشجویان رشته های مربوط به زیست شناسی جانوری و حتی اساتید دانشگاه ها و دبیران و معلمان مدارس کشور قرار گیرد.

با توجه به سطح علمی بالای این مجموعه و توضیحات دقیق آن این مجموعه می تواند برای اساتید دانشگاه ها و معلمان و دبیران مدارس کشور بسیار مفید باشد.

علاوه بر این با در نظر گرفتن توضیحات خوب و بنیادین این مجموعه و شرح دقیق مطالب، این مجموعه ی کامل و بی نقص می تواند مورد استفاده ی دانش اموزان و دانشجویان علاقمند نیز قرار بگیرد.

در هر سطح و توان علمی ای که باشید، با تهیه ی این مجموعه ی جذاب و بی نظیر، در علم تشریح بدن انسان و آشنایی با نقاط مختلف بدن و ویژگی های اندام های مختلف بدن، خبره خواهید شد.

جهت سفارش با گروه آموزشی زیست شناسی گرگان(آقای شریفی زاده-۰۹۱۱۲۷۵۵۲۶۳) تماس بگیرید.

سی دی های این مجموعه دارای قفل نرم افزاری بوده و قیمت مجموعه150000هزار ریال است

اولین همایش کشوری بیوتکنولوژی دانش آموزی

با سلام . به استحضار می رساند اولین همایش کشوری بیوتکنولوژی دانش آموزی بااهداف ایجاد زمینه تحقیق و پژوهش و تلفیق دانش نظری و فعالیت های عملی رشد و توسعه بنیه علمی و پژوهشی دانش آموزان در حیطه ی بیوتکنولوژی در تاریخ ۴ و ۵ اردیبهشت ماه سال ۹۲ در سالن همایش فرمانداری شهرستان اهر واقع در آذربایجان شرقی برگزار می گردد مهلت ارسال مقالات تا تاریخ ۲۵/۱۱/۱۳۹۱ از طریق پست الکترونیک به نشانی [e-mail] می باشد. ضمنا نشانی سایت همایش www.cms.medu.ir/1832 می باشد.

از دانش آموزان محترم درخواست می شود که نسبت به اشرکت در این همایش به آدرس فوق مراجعه نمایند.

تنیا سولیوم ( کرم کدوی خوک )

تنیا سولیوم ( taenia solium ) یا همان کرم خوک ( pork tapeworm - pig tapeworm ) یکی از اعضای راسته ی سیکلوفیلیده و خانواده تنیده ها است. این کرم خوک ها و انسان ها را آلوده کرده و در آسیا، آفریقا، آمریکای لاتین و بخشهایی از اروپا دیده می شود. این کرم در مرحله ی لاروی اصلی ترین عامل ایجاد حملات تشنجی صرعی ( seizures ) در انسان می باشد. تنیا سولیوم نیز مثل سایر تنیا ها دارای 4 بادکش در سر خود است. علاوه بر این تنیا سولیوم دارای خرطوم رشد یافته و قلاب روی خرطوم نیز می باشد. به این کرم تنیای مسلح نیز گفته می شود.

مقدمه ای در رابطه با تنیا سولیوم

تنیا سولیوم یا کرم خوک یک انگل پر سلولی (کرم ) است که تیرپلوبلاست ( دارای سه لایه اصلی جنینی ) و آسلومات می باشد.( توضیح مترجم: فاقد حفره های داخل بدن - سلوم در بدن جانوران از ویژگی های تکاملی جانوران پیشرفته تر است و در جانوران پستی مثل کرم ها دیده نمی شود. سلوم های حفره های داخلی بدن هستند که حرکت اندام های داخلی را راحت تر می کنند. در بدن انسان فضای صفاق، فضای جنب و فضای پریکارد سلوم هستند. آسلومات یعنی جانوران فاقد سلوم ) این کرم به طور معمول 2 تا 3 متر طول داشته ولی در برخی موارد طول آن ممکن است به بیش از 50 متر نیز برسد.

چرخه ی زندگی تنیا سولیوم نیز مشابه کرم کدو ( تنیا ساژیناتا ) است. سیستی سرکی ( سیستی سرکوس ها ) 3 نوع متفاوت از لحاظ ساختار دارند. نوع معمول آن، سیستیسرکوس سلولز است که دارای یک کیسه ی 0.5 تا 1.5 سانتی متری پر از مایع بوده و یک اسکولکس ( سر ) اینواژینه (به داخل کشیده شده ) دارد. فرم intermediate (حدواسط) نیز دارای یک اسکولکس است ولی فرم racemose (خوشه ای ) اسکولکس (سر) آشکار ندارد ولی با این وجود به عنوان خطرناک ترین و بزرگترین نوع سیستی سرکوس شناخته می شود. این وع از سیستی سرکوس ها 60 میلی لیتر مایع داشته و تا 20 سانتی متر می توانند بزرگ شوند.

13 درصد از بیماران مبتلا به سیستی سرکوئیدوز دارای هر سه نوع سیستی سرکوس در مغز خود هستند. آلودگی به سیستیسرکوس در انسان ها به وسیله ی خوردن گوشت خوک آلوده به کرم، داشتن کرم بالغ در روده و آلودگی از طریق تخم های داخل مدفوع به وجود می آید اما احتمال خودآلودگی ( autoinfection ) نیز وجود دارد. در این مورد سیستیسرکوس در بدن انسان رشد می کنند که در اینجا انسان به عنوان میزبان واسط ایفای نقش می نماید.

این مورد موقعی اتفاق می افتد که تخم ها بعد از عبور از معده ی انسان وارد روده شوند. خوردن تخم ها در اثر دست ها یا غذای آلوده می تواند منجر به وقوع این اتفاق شود. رتروپریستالسیس ( حرکت دودی معکوس روده ) نیز می تواند تخم های آزاد شده در روده توسط کرم بالغ را به معده بازگرداند.

سیستی سرکوس به طور معمول در مغز تشکیل می شود که می تواند مشکلات نورولوژیک زیادی به وجود آورد. هیدروسفالی، مننژیت، حملات تشنجی صرعی، فلج یا حتی مرگ از جمله عوارض این نوع آلودگی هستند. داشتن سیستی سرکوس در بدن فرد، سیستی سرکوئیدوز نامیده می شود.

در تشخیص بیماری، با بررسی میکروسکوپی تخم ها، تشخیص فقط تا حد تیره (خانواده) ممکن است چون تخم های تنیا سولیوم مشابه تخم های سایر تنیا ها است. برای تشخیص تنیا سولیوم باید رحم یک بند بارور کرم توسط تزریق رنگ هندی ( India Ink ) رنگ آمیزی شده و شاخه های رحم شمرده شوند. در کرم تنیا سولیوم، رحم هر بند بارور دارای 5 تا 13 بند است در حالی که در تنیا ساژیناتا این بند ها بین 15 تا 30 بند هستند.



آلودگی با کرم بالغ تنیا سولیوم توسط داروی نیکلوزامید در مان می شود که داروی مهمی در درمان آلودکی با کرم ها و فلوک ها است. برای در مان آلودگی مغزی با سیستی سرکوس ها هم از دارو هایی مثل آلبندازول و پرازیکوانتل استفاده می شود.
چرخه زندگی تنیا سولیوم

آلودگی به این کرم توسط خوردن تخم ها موجود درمدفوع یک جانور آلوده به کرم بالغ ایجاد می شود. انسان و خوک می توانند با خوردن تخم ها یا بند های بالغ آلوده شوند. همچنین در انسان ها احتمال خود آلودگی نیز وجود دارد ( زمانی که تخم ها از روده ی انسان به معده ی وی بر میگردند ). 

بعد از بلعیده شدن تخم ها یا ورود آن ها به معده، پوشش تخم توسط اسید و آنزیم های معده برداشته شده و انکوسفر آزاد می شود. جنین شش قلابه به روده چسبیده و بعد از نفوذ در دیواره روده، از طریق جریان خون به بافت های مختلف بدن از جمله مغز، کبد، عضلات مخطط، عضله قلب و ... رفته و آنجا تشکیل سیستی سروکوس می دهد.

در انسان این کیست ها می توانند با جای گرفتن در مغز باعث عوارض زیادی شده و حتی منجر به مرگ بیمار شوند.

چرخه زندگی کرم با خورده شدن گوشت نیم پز خوک توسط انسان کامل می شود. در صورتی که در گوشت خوک، سیستی سرکوئید هایی وجود داشته باشند وارد روده انسان شده و با اتصال به روده، کرم بالغ را در روده انسان تشکیل می دهند. کرم بالغ در روده انسان نزدیک به 1000 بند می سازد که هر یک می توانند تا 50 هزار تخم را در خود جا دهند.
پاتوژنز ( بیماری زایی ) تنیا سولیوم

این مقاله را ببینید: سیستیسرکوز

بلعیدن تخم های تنیا سولیوم یا پاره شدن بند های بارور تنیا سولیوم داخل بدن میزبان می تواند منجر به مهاجرت لارو به بافت های میزبان شده و بیماری سیستی سرکوز را به وجود آورد. این بیماری شایع ترین بیماری ایجاد شده توسط تنیا سولیوم می باشد. در موارد علامت دار، علائم بسیاری برای بیماری به چشم می خورد. علائم اصلی شامل سردرد، گیجی و تشنج هستند. جنون (دمانس ) یا هیپرتانسیون (فشار خون زیاد ) می توانند به دلیل اختلال در گردش طبیعی مایع CSF به وجود بیایند ( هر گونه افزایش فشار داخل جمجمه ای منجر به افزایش فشار خون شریانی مغز می شود چون مغز می خواهد با بیشتر کردن فشار خون داخل شریان، از توقف جریان خون به دلیل افزایش فشار داخل جمجمه ای جلوگیری کند ). میزان و شدت علائم بیماری به تعداد و موقعیت لارو های کرم در بافت های میزبان دارد. میزان پاسخ سیستم ایمنی نیز می تواند منجر به تشدید علائم بالینی شود.

سایر علائم شامل اختلالات حسی، حرکات نا خودآگاه و سایر اختلالات مغزی است. در کودکان آلودگی چشم شایع تر از آلودگی سایر نقاط بدن است. آلودگی شدید عصبی با سیستی سروکوس های کرم منجر به نوروسیستی سرکوز می شود که با علائمی از جمله غش، تشنج،صرع، آسیب بافت مغز، کوری، رشد توده های تومور مانند و سطح پایین ائوزینوفیل مشخص می شود.
تشخیص

تشخیص نیازمند بیوپسی ( نمونه برداری بافت زنده ) از بافت های آلوده ی بیمار و آزمایش مدفوع بیمار است. تصویر برداری با استفاده از اشعه ایکس، MRI ، سی تی اسکن و ... نیز برای دیدن آسیب های بافتی مفید است.
درمان

پرازیکوانتل، آلبندازول یا نیکلوزامید دارو هایی هستند که به همراه کورتیکو استروئید ها ( برای کاهش پاسخ ایمنی و التهاب ) می توانند برای درمان بیمار مفید واقع شوند. جراحی برای برداشتن سیستیسرکوس ها در آلودگی مغز ضروری است.
پیشگیری و کنترل

بهترین راه جلوگیری از آلودگی، خود داری از خوردن گوشت نیم پز خوک است. حفظ بهداشت شخصی و دفع بهداشتی مدفوع نیز از موارد مهم در پیشگیری و کنترل این بیماری به شمار می روند.
اپیدمیولوژی

به طور کلی آلودگی در مناطقی دیده می شود که انسان زندگی نزدیکی با خوک ها داشته و همچنین گوشت خوک نیز به عنوان غذا استفاده می شود. سطح بهداشت فردی پایین نیز از سایر عواملی است که آلودگی انسان را بیشتر می کند.

برنامه امتحانات نهایی خرداد 1392 متوسطه نظری

  

تشریح كامل بدن انسان به زیبان فارسی

در این مجموعه ی جامع که توسط اساتید برتر آناتومی جهان تهیه شده و تحت نظر اساتید دانشگاهی کشور به زبان فارسی برگردانده شده است، تمام نقاط و اندام های بدن انسان اعم از قلب و مغز و کلیه و ... به دقت بررسی شده و تمام ویژگی های ساختاری و آناتومیکی آن ها به طور کامل توضیح داده می شود.

با توجه به اهمیت مشاهده کردن در یادگیری علوم مختلف، مشاهده فیلم تشریح بدن انسان نیز می تواند تاثیر بسیار زیادی در یادگیری دقیق مطالب علمی مربوط به بدن انسان داشته باشد.

این مجموعه می تواند مورد استفاده دانش آموزان رشته علوم تجربی، دانش آموزان داوطلب شرکت در المپیاد زیست شناسی، دانشجویان رشته های علوم پزشکی و پیرا پزشکی، دانشجویان رشته های مربوط به زیست شناسی جانوری و حتی اساتید دانشگاه ها و دبیران و معلمان مدارس کشور قرار گیرد.

با توجه به سطح علمی بالای این مجموعه و توضیحات دقیق آن این مجموعه می تواند برای اساتید دانشگاه ها و معلمان و دبیران مدارس کشور بسیار مفید باشد.

علاوه بر این با در نظر گرفتن توضیحات خوب و بنیادین این مجموعه و شرح دقیق مطالب، این مجموعه ی کامل و بی نقص می تواند مورد استفاده ی دانش اموزان و دانشجویان علاقمند نیز قرار بگیرد.

در هر سطح و توان علمی ای که باشید، با تهیه ی این مجموعه ی جذاب و بی نظیر، در علم تشریح بدن انسان و آشنایی با نقاط مختلف بدن و ویژگی های اندام های مختلف بدن، خبره خواهید شد.

جهت سفارش با گروه آموزشی زیست شناسی گرگان(آقای شریفی زاده-۰۹۱۱۲۷۵۵۲۶۳) تماس بگیرید.

سی دی های این مجموعه دارای قفل نرم افزاری بوده و قیمت مجموعه150000هزار ریال است

پاسخ فعالیت های زیست دوم تجربی

پاسخ فعالیت های زیست دوم تجربی

اصلاحیه در کتاب زیست سال چهارم 91

پاسخ خودآزمایی ها و فعالیت های درس ششم زیست شناسی سال سوم: کروموزوم و میتوز

 (زیست پژوهان گنبد)پاسخ خود آزمایی و فعالیت ها, زیست شناسی و آزمایشگاه2

 زیست شناسی سال سوم, درس سوم حواس, پاسخ فعالیت های درس سوم حواس  

تعداد کروموزوم ها در یک سلول (زیست پژوهان گنبد)

الگوی تعیین جنسیت(زیست پژوهان گنبد)

تعداد کروموزوم ها در مراحل میوز (زیست پژوهان گنبد)

ميكروسكوپ ، انواع و طرز كار آن

با توجه به اين كه قدرت تفكيك (حد بينايي )چشم انسان در حدودmm ۰/۱است ، چشم نمي تواند چيزهايي كه كوچكتر از اين هستند را ببيند. در نتيجه براي مشاهده موجودات بسيار ريز كه قطر بيشتر آنها در حدود چند ميكرون (هر ميليمتر 1000 ميكرون ) است نياز به وسيله و دستگاهي براي مشاهده موجودات زنده ريز دارد. ميكروسكوپ وسيله اي است كه مشاهده سلول ها را امكان پذير مي كند.

ميكروسكوپ انواع مختلف و با بزرگنمايي هاي متفاوت از 2 تا 3 برابر تا بيش از 1000000 برابر مورد استفاده قرار مي گيرد.انواع ميكروسكوپ شامل: ميكروسكوپ هاي نوري ، ميكروسكوپ با اشعه ماوراء بنفش ، ميكروسكوپ فلورسانس ، ميكروسكوپ زمينه سياه ، ميكروسكوپ اختلاف فاز ، ميكروسكوپ پولاريزه ، ميكروسكوپ هاي الكتروني می باشد.

ابتدا مختصری درباره انواع میکروسکوپ ها توضیح داده و سپس میکروسکوپ نوری را به طور کامل مورد بررسی قرار می دهیم.

میکروسکوپ نوری (light microscope)

الف)میکروسکوپی که در مراکز آموزشی مورد استفاده قرار می گیرد از نوع نوری است که خود دو نوع می باشد:

1 – میکروسکوپ مرکب (معمولی Microscope ) با بزرگنمایی حدود 40 تا 1500

2 – میکروسکوپ تشریح ( برجسته بین Stereoscope )

میکروسکوپ نوری معمولی ( زمینه روشن Light field microscope و مرکب Compound microscope ) : معمولا اجسام و موجوداتی با میکروسکوپ نوری قابل مشاهده اند که ضخامت و تراکم نداشته باشند تا نور به راحتی از آنها عبور کند. زیرا اساس تشکیل تصویر در میکروسکوپ نوری عبور نور و یا انتقال نور از جسم مورد مطالعه است و به علت تفاوت در میزان جذب نور از بخش های مختلف جسم شکل و ساختمان آن را می توان در زیر میکروسکوپ تشخیص داد.

استفاده از این نوع میکروسکوپ معمول ترین روش مشاهده سلول ها است و قدرت تفکیک آن 20/0 میکرون می باشد. قدرت تفکیک را حد تفکیک(resolution) یا R نیز می گویند. هر چه حد تفکیک عدسی میکروسکوپ کوچکتر باشد قدرت میکروسکوپ در دیدن اجزای سلول بیشتر خواهد بود.عوامل بسیاری از جمله طول موج تابشی در تعیین R دخالت دارند.این قدرت تفکیک نشان می دهد که این نوع میکروسکوپ می تواند اجسامی که حداقل 20/0 میکرون بزرگی دارند را نمایش دهد. و می توان از آن برای مشاهده سلولها و تعیین محل برخی اندامک های درشت سلول مانند هسته استفاده نمود. به این ترتیب میکروسکوپی که دارای بزرگنمایی 400 باشد برای استفاده در مدارس کافی می باشد.

میکروسکوپ الکترونی (electron microscope)

قدرت جداسازی میکروسکوپ الکترونی از میکروسکوپ نوری بهتر استبه این معنی که با میکروسکوپ الکترونی اجزای کوچکتری را می توان دید. قبلا گفته شد حد تفکیک (R) به طول موج نوری بستگی دارد که به نمونه می تابد. در حقیقت بین این دو رابطه مستقیمی وجود دارد یعنی هر چقدر طول موج تابشی کوچکتر باشد ،R نیز کوچکتر و قدرت جداسازی بیشتر است. در میکروسکوپ الکترونی بجای استفاده از نور مرئی از امواج الکترون ها استفاده می شود. در شرایط مناسب طول موج الکترون ها به nm ۰/۰۰۵ می رسد. در این طول موج بهترین R ممکن حدود nm ۰/۰۰۲ است. در عمل به علت محدودیت های دیگر ، قدرت جداسازی میکروسکوپ های الکترونی هیچ وقت به این خوبی نیست.حد تفکیک با میکروسکوپ الکترونی برای ملکول های تخلیص شده ی زیستی ، حدودنانومتر ۰/۱ و برای سلول ها نانومتر۲ است که دست کم 100 برابر بهتر از بهترین میکروسکوپ های نوری است.

دو نوع میکروسکوپ الکترونی به نام میکروسکوپ الکترونی گذاره و میکروسکوپ الکترونی نگاره وجود دارد. میکروسکوپ الکترونی گذاره (transmission electron microscope) زودتر اختراع شد و قدرت جداسازی بهتری دارد. در این نوع میکروسکوپ ، الکترون ها هنگام برخورد به نمونه از برخی مناطق آن عبور می کنند و از منطقی دیگر بازتابیده می شوند. عامل تعیین کننده در این امر در نهایت ویژگی اتم های تشکیل دهنده ی مناطق مختلف سلول است. الکترون های عبوری در دستگاه تشخیص داده می شوند و تصویری از نمونه حاصل می شود. سلول های زده با میکروسکوپ الکترونی قابل مشاهده نیست.

میکروسکوپ الکترونی نگاره (scanning electron microscope) نوع ساده تر میکروسکوپ الکترونی است برای بررسی نمونه با این میکروسکوپ ، نمونه با لایه ای نازک از فلز سنگین به صورت یکنواخت پوشیده شود. الکترون های تابیده شده به سطح نمونه از هیچ ناحیه ای از آن عبور نمی کنند، بلکه در برخورد با سطح نمونه باعث تولید الکترون های بازتابیده می شوند. این الکترون ها تشخیص داده شده و تصویری سه بعدی از سطح نمونه حاصل می گردد. قدرت جداسازی میکروسکوپ الکترونی نگاره حدود nm10 است.

15 راز شگفت انگيز بدن انسان!

۱- اثر زبان
اثر خطوط و اشكال روي زبان درست همانند اثر انگشت عمل ميكند. يعني هر انساني خطوطي كاملا منحصر به فرد روي زبانش دارد. از اين رو اثر زبان ميتواند به عنوان يكي از فاكتورهاي تشخيص هويت مورد استفاده قرار بگيرد.

2- پوست

انسان نيز مانند ديگر پستانداران هر لحظه در حال پوست انداختن است. طبق تحقيقات انسان در هر ساعت 600 هزار ذره از پوست خود را در فضا پراكنده ميكند. اين مقدار برابر 700 گرم پوست در هر سال مي‌باشد. به صورت ميانگين انسان در سن 70 سالگي تقريبا به ميزان پنجاه كيلوگرم پوست اندازي كرده است.

3- تعداد استخوان ها

جالب است بدانيد كه كودك انسان تعداد بيشتري استخوان نسبت به يك فرد بزرگسال دارد. ما زندگي مان را با 350 استخوان شروع ميكنيم، اما در طول دوره رشد تا سن بلوغ به علت پيوستن استخوان‌ها به يكديگر اين مقدار به 206 عدد استخوان كاهش پيدا مي كند.

4- تغييرات معده

هر سه يا چهار روز يكبار تغييراتي در معده شما بوجود مي‌آيد. اسيدهاي قوي كه معده براي هضم غذا به كار ميگيرد، باعث تاثيراتي روي خود آن نيز مي‌شود. البته معده مكانيزمي براي جلوگيري از هضم كامل خود دارد.

5- حس بويايي

حس بويايي ما به قدرت حس بويايي سگ سانان نيست و فقط ميتوانيم 50 هزار رايحه مختلف را به خاطر بسپاريم.

6- طول روده باريك

طول روده‌هاي باريك تقريبا 4 برابر بلندتر از قد متوسط انسان است. اگر روده‌هاي باريك به شكل كنوني خود نبودند، طول آن‌ها به 5 تا 7 متر مي‌رسيد.

7- باكتري ها

در هر اينچ مربع از پوست بدن انسان نزديك به 32 ميليون باكتري زندگي ميكنند كه بيشتر اين باكتري‌ها بي‌ضرر هستند.

8- بوي پا

منشا بوي پا غدد عرقي هستند. در يك جفت پا 500 هزار غده توليد غرق در حال فعاليت است كه ميتوانند روزانه نيم ليتر عرق توليد كنند.

9- سرعت عطسه

هوايي كه موقع عطسه كردن از دهان خارج ميشود بالغ بر 160 كيلومتر در ساعت سرعت دارد. عطسه كردن فشار بسيار زيادي به بدن تحميل ميكند. محال است كه بتوانيد چشمان خود را هنگام عطسه باز نگه داريد.

10- مسير خون

خون مسير زيادي را در هر لحظه در بدنتان طي ميكند. تقريبا نزديك به 100 هزار كيلومتر مسير خوني در بدن وجود دارد. قلب اين عضو حياتي و پركار بدن روزانه دو هزار گالن خون (برابر با 7500 ليتر) را در اين مسيرها پمپاژ مي‌كند.

11- مقدار بزاق

شما مايل به شنا در آب بزاق دهانتان نيستيد، اما جالب است بدانيد كه هر شخص به طور ميانگين در طول زندگي‌اش نزديك به 24 هزار ليتر بزاق توليد ميكند. اين مقدار براي پركردن دو استخر شنا كافيست.

12- صداي خر و پف

بعد از سن 60 سالگي، 60 درصد مردان و 40 درصد از خانم‌ها شروع به خر و پف خواهند كرد. صداي خر و پف ميتواند تا حد كر كردن پيش برود. عموما صداي خر و پف 60 دسيبل است كه يعني به بلندي صداي صحبت كردن معمولي اما اين صدا ميتواند تا 80 دسيبل نيز پيش برود. 80 دسيبل يعني صداي يك دريل بادي كه در حال نفوذ به بتن است. صداي بالاي 85 دسيبل براي گوش انسان بسيار مضر ميباشد و ممكن است باعث كري شود.

13- رنگ و تراكم مو

آيا مي‌دانستيد تراكم موي سر را از روي رنگ آن ميشود تخمين زد؟ به طور ميانگين هر انسان 100 هزار پياز مو روي سرش دارد. هركدام از اين پيازهاي مو در طول زندگي انسان قادر به توليد 20 تار مو ميباشند. افرادي كه موهاي بلوند دارند از بيشترين ميزان پياز مو در مقايسه با ديگر رنگ‌ها سود ميبرند، در نتيجه اين افراد موهاي پرپشت‌تري خواهند داشت. تعداد ميانگين پياز مو براي موهاي بلوند 146 هزار، براي موهاي مشكي 110 هزار، براي موهاي قهوه‌اي 100 هزار و در آخرين رده براي موهاي قرمز 86 هزار عدد ميباشد.

14- رشد ناخن ها

اگر ناخن‌هاي دست تان نسبت به ناخن پاي شما خيلي زودتر رشد ميكند اين كاملا طبيعي است. ناخن‌هايي كه بيشتر در معرض استفاده قرار ميگيرند زودتر رشد ميكنند. ناخن انگشت‌هاي بلندتر و دستي كه با آن مينويسيد بيشترين رشد را دارند. به طور ميانگين ناخن‌ها در هر ماه به اندازه يك دهم اينچ رشد ميكنند.

15- نياز به خواب

شايد بعضي اوقات بگوييد كه دارم از شدت خواب ميميرم، اما به معناي كلمه توجه نداشته ايد. شما بدون خوردن غذا تا هفته‌ها زنده ميمانيد، اما بعد از 11 روز نخوابيدن، براي هميشه به خواب خواهيد رفت.

منبع: جمهوری اسلامی

بارم بندی جدید دروس

بارم بندی جدید همه کتاب های درسی دوره متوسطه نظری و پیش دانشگاهی سال تحصیلی 92-91

گیاهان دارویی

اوکالیپتوس                      آلوئه ورا

مطالبی که باید در مورد کاغذ بدانیم

ادامه نوشته

ژنتیک پزشکی و انسانی

ژنتیک پزشکی و انسانی

اینک ، زمان بسیار مهیجی در ژنتیک انسانی و پزشکی است. ژنتیک پزشکی ، نقش شناخته شده‌ای به عنوان تخصصی در طب پیدا کرده است که با تشخیص ، درمان و اداره اختلالات ارثی سروکار دارد.

دید کلی

این نظر که ژنتیک پزشکی صرفا مربوط به توارث خصوصیات جزئی ، سطحی و نادر است، جای خود را به درک نقش اساسی ژن در فرایندهای پایه زندگی داده است. ژنتیک پزشکی و ژنتیک انسانی ، در خط مقدم تحقیقات پیرامون تنوع و توارث انسانها قرار دارند، در حالی که در پیشرفت سریع زیست شناسی مولکولی ، بیوشیمی و زیست شناسی سلولی نیز نقش دارند و از آن بهره می‌برند. بویژه ، در دهه آخر قرن 20 و شروع قرن 21 شاهد آغاز پروژه ژنوم انسانی بوده‌ایم که تلاش هدفمند در جهت تعیین محتوای کامل ژنوم انسان است.

ژنوم به زبان ساده به صورت مجموعه اطلاعات ژنتیکی گونه ما که در هر یک از سلولهای هسته‌دار بدن رمزگردانی می‌شود، تعریف می‌گردد. همگام با سایر موضوعات زیست شناسی نوین ، پروژه ژنوم انسانی از طریق فراهم سازی بینش اساسی در مورد بسیاری از بیماریها و پیشبرد تکامل ابزارهای تشخیصی به مراتب بهتر ، اقدامات پیشگیری کننده و شیوه‌های درمانی در آینده نزدیک ، در حال متحول کردن ژنتیک پزشکی و انسانی است. پس از کامل شدن ، پروژه ژنوم انسانی ، توالی کامل تمام DNA انسان را در دسترس قرار خواهد داد. آگاهی از این توالی کامل ، به نوبه خود شناسایی تمام ژنهای انسان را مقدور می‌سازد و نهایتا تعیین این موضوع را که چگونه تنوع در این ژنها در ایجاد سلامت و بیماری نقش دارد، امکان‌پذیر می‌سازد.

تاریخچه

در سال 1902 گارود (Garrod) و گالتون (Galton) ، که بنیانگذاران ژنتیک پزشکی نام گرفته‌اند، با بررسی آلکاپتون اوری اولین نمونه توارث مندلی در انسان را گزارش کردند. گارود در گزارش خود با تشکر از همکاریهای بیت سن (Bateson) زیست شناس ، نتیجه ازدواجهای فامیلی را در بوجود آمدن به اصطلاح خطاهای متابولیزم مادرزادی تاکید کرده بود. این اولین نتیجه روشن همکاری تحقیقی بین علم پزشکی و غیر پزشکی بود که تا به حال ادامه پیدا کرده و حاصل آن نیز پیشرفت سریع این علم می‌باشد.

در اواخر دهه 50 قرن بیستم ، مطالعه علمی کروموزوم‌های انسان مقدور گشت و نقش نقایص کروموزومی در عقب افتادگی رشدی و ذهنی ، عقیمی و دیگر عوارض روشن شد. جدیدا تعیین نقشه کروموزومی ژنهای انسان بر روی کروموزوم‌ها مشخص شده است. توسعه و کاربرد علم ژنتیک نتایج سودمندی برای پزشکی بالینی داشته است.

اهمیت ژنتیک در تمام جنبه‌های پزشکی

اگرچه ژنتیک پزشکی به صورت تخصصی شناخته شده در آمده است، واضحا آشکار شده که ژنتیک انسانی مفاهیم یکنواخت مهمی فراهم می‌سازد که مسیر تمام کارهای پزشکی را روشن و آنها را همسو می‌کند. برای بهره‌مند ساختن کامل بیماران و خانواده‌های آنها از دانش در حال گسترش ژنتیک ، تمام پزشکان و همکاران آنها در مشاغل بهداشتی نیاز به درک اصول پایه ژنتیک انسانی دارند.

• وجود اشکال جایگزین یک ژن (آللها) در جمعیت ، پیدایش فنوتیپ‌های مشابه بوجود آمده از جهش و تنوع در جایگاههای ژنی مختلف ، اهمیت تعاملات ژنی _ ژنی و ژنی _ محیطی در بیماری ، نقش جهش پیکری در سرطان و پیری ، مقدور بودن تشخیص پیش از تولد ، امیدواری در زمینه ژن درمانی‌های قوی ، مفاهیمی هستند که امروزه در تمام کارهای پزشکی نفوذ پیدا کرده‌اند و در آینده فقط مهمتر خواهند شد.
  
  
• یک جنبه از کار ژنتیک پزشکی که مربوط به تمام طب است، ارزش تاکید دارد: این علم نه تنها بر بیمار بلکه بر کل خانواده نیز متمرکز می‌باشد. تاریخچه جامع خانوادگی ، از گامهای اولیه مهم در تجزیه و تحلیل هر نوع اختلال است، صرفنظر از اینکه ژنتیکی بودن این اختلال شناخته شده یا ناشناخته باشد.
  
  
• تاریخچه ژنتیکی ، از این جهت اهمیت دارد که می‌تواند نقش حیاتی در تشخیص داشته باشد، ممکن است ارثی بودن یک اختلال را نشان دهد، می‌تواند اطلاعاتی پیرامون تاریخچه طبیعی یک بیماری و تنوع در بروز آن فراهم کند و می‌تواند طرح توارث را آشکار سازد. تشخیص یک بیماری ارثی ، تخمین خطر برای سایر افراد خانواده را مقدور می‌کند تا بتوان اداره و تدیبر مناسب ، پیشگیری و مشاوره برای بیمار و خانواده او در نظر گرفت.

قوانین موجود در ژنتیک انسانی و پزشکی

• ژنتیک ، موضوع پراکنده‌ای مرتبط با تنوع و توارث در تمام موجودات زنده است. در این حوزه وسیع ، ژنتیک انسانی ، داشن تنوع و توارث در انسان است. در حالی که ژنتیک پزشکی ، با زیرگروهی از تنوع ژنتیکی انسان که در کار طب و تحقیقات پزشکی حائز اهیمیت است، سروکار دارد.
  
  
• در ژنتیک انسانی و پزشکی ، حوزه‌های متعدد جالبی وجود دارند که به صورت جهات گوناگون تکامل ژنتیک مشخص می‌شوند. حوزه‌های اصلی شناخته شده این تخصص عبارتند از:
  
  
  • مطالعه کروموزوم‌ها یا ژنتیک سلولی (Cytogenetics).
    
    
  • بررسی ساختمان و عملکرد هر ژن یا ژنتیک بیوشیمیایی و مولکولی.
    
    
  • مطالعه ژنوم، سازمان‌یابی و اعمال آن یا ژنومیک (genomics).
    
    
  • بررسی تنوع ژنتیکی در جمعیتهای انسانی و عوامل تعیین کننده فراوانی آللها یا ژنتیک جمعیت.
    
    
  • بررسی کنترل ژنتیکی تکامل یا ژنتیک تکامل.
    
    
  • استفاده از ژنتیک برای تشخیص و مراقبت از بیمار یا ژنتیک بالینی.
    
    
• مشاوره ژنتیکی که اطلاعاتی پیرامون خطر ابتلا به بیماری را ارائه می‌دهد و در عین حال ، حمایت روانی و آموزشی فراهم می‌کند، به حرفه بهداشتی جدیدی تکامل پیدا کرده است که در آن تمام کادر مشاغل پزشکی ، خود را وقف مراقبت از بیماران و خانواده‌های آنها می‌کنند.
  
  
• علاوه بر تماس مستقیم با بیمار ، ژنتیک پزشکی ، از طریق فراهم سازی تشخیص آزمایشگاهی ، افراد و از طریق برنامه‌های غربالگری (Screening) طراحی شده برای شناسایی اشخاص در معرض خطر ابتلا یا انتقال یک اختلال ژنتیکی ، جمعیت را مراقبت می‌کند.

موضوعات اخلاقی در ژنتیک پزشکی

موفقیتهای ژنتیک پزشکی ، با رشد موازی سطح نگرانی و اضطراب در مورد استفاده از دانشمان در جهت مفید (نه مضر) برای افراد ، خانواده‌هایشان و کل جامعه همراه بوده است. با شروع پروژه ژنوم انسانی در ایالات متحده ، کنگره آمریکا ، معضلات اخلاقی آسیب پذیری جدی جامعه بر اثر استفاده نادرست از این دانش بسیار توسعه یافته ژنتیک انسانی را شناسایی کرد.

کنگره کاربرد بخشی از بودجه پروژه ژنوم انسانی آمریکا برای حمایت از تحقیقات و آموزش در زمینه‌های اخلاقی ، قانونی و اجتماعی (EISI) این پروژه را الزامی ساخت. برنامه‌های مشابهی در کشورهای دیگر نیز وجود دارند. تلاش (EISI) در جهت مطالعه اثر دانش بدست آمده از پروژه ژنوم انسانی در بسیاری از حوزه‌ها مانند کار طب و سایر حرفه‌های مراقبت بهداشتی ، وضع و ارائه سیاست عمومی ، قانون و آموزش می‌باشد.

در هر بحثی از موضوعات اخلاقی در پزشکی ، سه اصل اساسی غالبا ذکر می‌شود: سودمندی ، احترام به خودمختاری فرد ، عدالت. وقتی این سه اصل در تعارض با یکدیگر باشند، موضوعات اخلاقی پیچیده‌ای بوجود می‌آید. نقش متخصصان اخلاقی پزشکی که در حد فاصل بین جامعه و ژنتیک پزشکی کار می‌کنند، سنجیدن تقاضاهای متعارض است که هر کدام بر پایه یک یا بیش از یک اصل اساسی فوق ادعای مشروعیت دارند.

آینده بحث

در طی زندگی حرفه‌ای 40 ساله دانشجویان پزشکی و مشاوره ژنتیکی ، احتمالا تغییرات عمده‌ای در درک و کار بر روی نقش ژنتیک در پزشکی صورت خواهد گرفت. هر دوره‌ای می‌تواند دربر گیرنده تغییراتی بیشتر از تغییرات مشاهده شده ظرف بیش از 50 سال گذشته باشد. در طی این مدت ، حوزه ژنتیک از شناسایی ماهیت DNA به عنوان عامل فعال توارث تا آشکارسازی ساختمان مولکولی DNA و کروموزوم‌ها و تعیین رمز کامل ژنوم انسان تکامل پیدا کرده است. با قضاوت از روی سرعت زیاد اکتشافات فقط در دهه گذشته عملا مشخص می‌شود که ما صرفا در آغاز انقلابی در وارد کردن دانش ژنتیک و ژنوم به حوزه سلامت عمومی و کار پزشکی هستیم.

نوع مطلب : مقالات زیستی علوم پایه